تبلیغات
دبیرستان دخترانه شهید صدوقی کرج
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما نسبت به مطلب مورد نظرتان چگونه است

آمار بازید
کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :
اَبر برچسبها
درباره ما

بسیار اندیشیدن در حکمت خرد را بارور میکند .امام صادق (ع)


ایجاد کننده وبلاگ :



منشاء ضرب المثل ها و فایده اشان

مثل چیست ؟

مثل ،‌سخن كوتاه و مشهوری است كه به قصه ای عبرت آمیز یا گفتاری نكته آموز اشاره می كند و جای توضیح بیشتر را می گیرد .

كلمه” مثل ” عربی است و كلمه فارسی آن “ متل ” است . وقتی مثل گفتن صورت بی ادبانه پیدا كند آن را متلك می گویند . البته ضرب المثل یك تركیب عربی است به معنای مثل زدن .

در همه زبانهای دنیا ضرب المثل فراوان است . بعضی از مثل ها در همه زبانها به هم شباهت دارند .

هر قدر تاریخ تمدن ملتی درازتر باشد بیشتر حادثه در آن پیدا شده و مثل های بیشتری در آن وجود دارد . و در زبان فارسی نیز ده ها هزار ضرب المثل وجود دارد . 

مثل ها چند نوعند ؟

·         عبارت مثل گاهی كوتاه است و در دو یا سه كلمه خلاصه می شود مانند (فیل و فنجان ) كه می فهماند دو چیز از جهت كوچكی وبزرگی با هم تناسب ندارند . این مثل در اصل دارای 5 كلمه بوده ( آب دادن فیل با فنجان ) ولی معمولا با همان دو كلمه به اصل مثل اشاره میكند .

·         عبارت مثل گاهی دراز است مانند ( آفتابه و لولهنگ هر دو یك كار را می كنند ولی ارزش آنها وقت گرو گذاشتن معلوم می شود ) چون لولهنگ از سفال ساخته شده ارزشش از آفتابه كه از مس است كمتر است .

·         مثل گاه یك عبارت ساده است و گاه یك خط شعر

( شتر در خواب بیند پنبه دانه         گهی لپ اپ خورد گه دانه دانه )

مثل ها از كجا می آیند ؟

·         بعضی از مثلها حاصل پندهای دانایان یا پیشوایان مذهبی یا تجربه های زندگی مردم است . اینگونه مثل ها را حكمت می نامند .

·         بعضی گفتار اشخاص نامدار تاریخی یا عادی بوده كه در موقع خاصی خیلی بجا و مناسب بوده و از بس به ذوق دیگران خوش آمده مشهور شده است .

·         بسیاری از مثل ها نتیجه داستانی است ، خواه حقیقی یا افسانه ای باشد . در حالی كه مردم از داستان اصلی آن ممكنست بی خبر باشند و یا  ممكنست در هر شهری به صورتی نقل شود .

·         بعضی از مثلها از یك قطعه شعر معروف گرفته شده است مانند، ( از ماست كه بر ماست )كه از شعر معروف ناصر خسرو گرفته شده است .

مثل های منظوم گاه ساخته و پرداخته شاعر است و گاهی از مثل های ساده گرفته شده و در شعر زیبا و مناسبی جا افتاده و جانشین مثل قدیمتر شده است .

مثل چه فایده دارد ؟

·         دانشمندان تاریخ و جامعه شناس در بررسی روحیات و اخلاق گذشتگان از مثل های جاری هر محلی استفاده می كنند .

·         دانستن مثل ها گفتن و نوشتن را آسان می كند . چون این جمله ها كوتاه و زیباست و بر دل مینشیند و گفتگوی دراز را كوتاه می كند و اگر در جای خود استفاده شود اثر حرف بیشتر می شود .

توجه : درست به كار بردن مثل هم خودش یك هنر است . اگر در جای نامناسب گفته شود و یا با موضوعی كه در میان است مطابق نباشد ممكنست صورت متلك به خود گیرد .

این مطالب خلاصه ای از نوشته های مهدی آذریزدی 11/11/46  از كتاب قصه های تازه از كتابهای كهن ـ  انتشارات اشرفی است

امثال و حکم

ریشه ضرب المثل های فارسی

مطالب این بخش از کتاب " ریشه های تاریخی امثال و حکم " تألیف زنده یاد مهدی پرتوی آملی گرفته شده است.

مقدمه مؤلف:

کتاب حاضر نتیجه بیست و پنج سال اهتمام و مجاهده است. کتب و دواوین زیادی را مطالعه کرده ام. از هر کسی که گمان می رفت علم و اطلاع از امثال و حکم داشته باشد، ریشه تاریخی و منابع و مآخذ آن را پرسش کرده ام. خلاصه به هر دری زدم و از هر ندایی بهره برده ام تا این " ران ملخ " بدست آمد.

راجع به امثال و حکم کتب متعددی نوشته شده و پژوهشگران دانشمندی چون علامه فقید علی اکبر دهخدا، محمدعلی جمالزاده، شادروان صادق هدایت، زنده یاد امیرقلی امینی و .... رنج فراوان برده و هر یک در پیرامون امثله سائره حقاً بحثی مفید و مستوفی کرده اند که در خور ستایش و تحسین می باشد. النهایه فرق و اختلافی که بین این کتاب و آثار دانشمندان نامبرده وجود دارد اینست که در کتب مدون موجود آنان، بیشتر به مورد اصطلاح و به کار بردن آن پرداخته شده است. در حالی که کتاب حاضر شامل امثال و حکمی است که ریشه تاریخی دارند و صحت و واقعیت علل تسمیه و شأن نزول آنها از مرحله روایت به درایت رسیده است. در واقع منظور نگارنده این کتاب جمع آوری امثال و حکم مستند و ریشه های تاریخی آنها بوده است؛ لاغیر.

به یاد ادیب و محقق مازندرانی پرتوی آملی

معلم فقید مهدی پرتوی آملی، فرزند برومند آمل، چشم و چراغ فرهنگ مازندران - ریشه یاب حکم و امثال زبان شیرین فارسی، گردآورنده فرهنگ عوام آمل و گزیده های تاریخ، معلمی دانادل و دلسوز که از آغاز جوانی تا آستانه بازنشستگی در ساری، بابل، آمل، گیلان و تهران در کار تعلیم و تربیت و تا واپسین دم حیات در کار تحریر و تألیف بود. چند سال هم با سمت رایزن فرهنگی و معاونت سرپرست مدارس ایرانی، عراق در بغداد و نجف اشرف و دیگر شهرها و عتبات عالیات با همت بلند و ذوق سرشار هموطنان خود را در آن دیار نیز از برکات دانش و حکمت بهره مند می ساخت. در آخرین روزهای خرداد امسال (1368 خورشیدی) در جوار رحمت حق آرمید و چراغ عمر پر فروغ او خاموش شد.

حاصل عمر پر ثمر او تربیت هزاران نفر پزشک، مهندس، دبیر و قاضی و افراد تحصیل کرده دیگر است که در مازندارن و تهران و سایر نقاط کشور در خدمت جامعه قرار دارند.

تألیفات پر بار او نیز هدیه این مرد ادیب و فرزانه است به گنجینه غنی و گرانقدر فرهنگ و ادب ایران.

 

آبشان از یک جوی نمی رود

آب پاکی روی دستش ریخت

آب از سرچشمه گل آلود است

آب زیر کاه

آب حیات نوشید

آمدند و کندند و سوختند و کشتند و بردند و رفتند

آفتابی شد

آش شله قلمکار

آتش بیار معرکه

از آسمان افتاد

ارنعود

آنجا که عیان است چه حاجت به بیان است

از پشت خنجر زد

از بیخ عرب شد

آنکه شتر را به پشت بام برد خودش باید پایین بیاورد

از دماغ فیل افتاد

از خجالت آب شد

احساس بالاتر از دلیل است

از کیسه خلیفه می بخشد

از کوره در رفت

از ترس عقرب جراره به مار غاشیه پناه می برد

اشک تمساح

اشرف خر

از ریش به سبیل پیوند می کند

المفلس فی امان الله

الکی

اگر برای من آب نداشته باشد، برای تو نان که دارد

ایراد بنی اسراییلی امامزاده ای است که با هم ساختیم

این به آن در

باد آورده را باد می برد این طفل یکشبه ره یکساله می رود این شتری است که در خانه همه کس می خوابد
باد صرصر باج سبیل

با آب حمام دوست می گیرد

باش تا صبح دولتت بدمد با سلام و صلوات بادنجان دور قاب چین

برج زهرمار

برعکس نهند نام زنگی کافور با همه بله، با من هم بله
برو آنجا که عرب نی انداخت

به خاک سیاه نشاندن

بالاتر از سیاهی رنگی نیست

بره کشان است بز بیاری بعد از سی سال نوروز به شنبه افتاد

سایه تان از سر ما کم نشود

بز اخفش بر قوزک پایش لعنت
سبیلش را چرب کرد سبیلش آویزان شد سبزی پاک کردن
سد سکندر باش ستون پنجم ستون به ستون فرج است
سنگ کسی را به سینه زدن سرم را بشکن، نرخم را نشکن سر و کیسه کردن
ماستها را کیسه کرد سگ نازی آباد سر و گوش آب دادن
دود چراغ خورده دو قورت و نیمش باقی است خودم جا، خرم جا
هم چوب را خورد و هم پیاز را و هم پول را داد نازشست نانش بده، نامش مپرس
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     

 

آخرین مطالب

» دهه فجر مبارک ( یکشنبه 12 بهمن 1393 )
» السلام علیک یا ابا عبداله الحسین(ع) ( دوشنبه 5 آبان 1393 )
» شروع سال جدید تحصیلی به همه همکاران و دانش آموزان تبریک می گوییم ( سه شنبه 1 مهر 1393 )
» ولادت حضرت محمد(ص) ( شنبه 28 دی 1392 )
» والدین هوشیار ( چهارشنبه 15 آبان 1392 )
» السلام علیک یا ابا عبدالله الحسین ( چهارشنبه 15 آبان 1392 )
» معرفی دانش آموزان برتردر آزمون آغازین پایه اول ( چهارشنبه 15 آبان 1392 )
» روز نیكوكاری دبیرستان شهید صدوقی ( چهارشنبه 10 مهر 1392 )
» دحوالارض ( دوشنبه 8 مهر 1392 )
» تبریك سال تحصیلی93-92 ( دوشنبه 1 مهر 1392 )
» سال نو مبارک ( چهارشنبه 30 اسفند 1391 )
» تاریخ ایران وجهان دوم انسانی قسمت دوم ( شنبه 19 اسفند 1391 )
» تاریخ ایران وجهان دوم انسانی ( شنبه 19 اسفند 1391 )
» کادر شاغل در مدرسه ( چهارشنبه 5 مهر 1391 )
» آغاز سال تحصیلی 92-91 برهمه دانش آموزان وفرهنگیان محترم مبارک باد ( شنبه 1 مهر 1391 )
» مانور زلزله ( یکشنبه 7 آذر 1389 )
» روز معلم ( یکشنبه 12 اردیبهشت 1389 )
» نوروز ( شنبه 29 اسفند 1388 )
» تخم مرغ رنگی ( چهارشنبه 26 اسفند 1388 )
» ولادت حضرت محمد (ص) ( پنجشنبه 13 اسفند 1388 )
» نمونه سوالات امتحانی پیش دانشگاهی ترم اول ( پنجشنبه 29 بهمن 1388 )
» خواص معجزه آسای هسته انگور ( سه شنبه 27 بهمن 1388 )
» فواید علمی وضو ( چهارشنبه 21 بهمن 1388 )
» روانشناسی شخصیت ( یکشنبه 1 آذر 1388 )
» گل آرایی ( چهارشنبه 2 اردیبهشت 1388 )
» شمع های دست ساز ( سه شنبه 1 اردیبهشت 1388 )
» چند نمونه زیبا از نقاشی روی دست ( شنبه 22 فروردین 1388 )
» آموزش دکوپاژ ( پنجشنبه 20 فروردین 1388 )
» نمونه ها یی از تکنیک ویترای ( چهارشنبه 19 فروردین 1388 )
» آموزش ویترای ( سه شنبه 18 فروردین 1388 )